مناسک قربانی 1
ابتدا فرا رسیدن عید سعید قربان را به همه دوستان تبریک و تهنیت گفته و امید وارم
هماره در پناه حضرت حق شاد و خرم باشند . تصمیم دارم بدین مناسبت چند پستی را
به صورت مسلسل به موضوع مناسک قربانی که در اغلب ادیان توحیدی و غیر توحیدی
جایگاه مهم و والایی را دارد ،بپردازم. مطالعات و بررسیها نشان می دهد که مناسک
یا نحله قربانی و نیایش در اکثر ادیان به عنوان یک عمل بزرگ دینی از موقعیت رفیع و
ارجمندی برخوردار است . و عمر و قدمت آن نیز باندازه عمر دازنای پیدایش ادیان می
باشد . و در طول تاریخ حیات اجتماعی انسان نیز از یک سیر تکاملی و پر فراز و فرود
بهره مند بوده است . در طول بحثها به این موضوع اشاره خواهد شد.
اعمال و مراسم قربانی در جهان کنونی نیز در قالب ادیان مختلف با اشکال و تنوع خاص
خود عملی می گردد . نمونه بارز آن برپایی عید قربان و انجام عمل قربانی در این
روز بزرگ درقربانگاه منا در چهارچوب مناسک حج توسط زایران خانه خدا در بین
مسلمانان می باشد.
در این پست بعنوان ورود به مدخل مناسک قربانی ابتدا نگاهی خواهیم داشت به مردم
شناسی باورهای دینی و مناسک آن ودر پستهای بعدی به عمل قربانی در بستر دینی-
جغرافیایی ایران شامل ( ادیان زردشت و میتراییسم و ایین بودا و نیز قربانی در دین یهود
و مسیحیت و بالاخره در دین مبین اسلام ) اشاره خواهیم کرد.
از دیدگاه مردم شناسی ، دین از کهنترین دلبستگیها ، نگرشها ، و انگاره های بشری و
نهاد های اجتماعی است.
و از کارکرد های مثبت آن این است که ایمان و احساس تعلق خاطر و باوری را که در
دینداران پدید می آورد ، در برآوردن نیاز های روانی و تعالی جویی ، و در سامان و اعتلا
بخشیدن به زندگی اجتماعی ، آنان را یار و یاور است .
دین با کار کردهای انگیزشی و بینشی موجب همبستگی اجتماعی و انسجام گروهی
می گردد . با مشارکت عمومی مردم در مراسم و مناسک عبادی باعث همسانی مبانی
اعتقادی و دلبستگی و تقویت هویت جمعی دینداران می شود .
دین نه تنها الگویی از جهان هست ، بلکه طرحی از آنچه که جهان باید باشد ، نیز می
باشد . مردم شناسان ، دین را به عنوان نظامی از اعتقاد به نیروهای فرا طبیعی ، نمادها
و مناسک تعریف می کنند. نظامی که در جهت معنی دار ساختن و فابل فهم ساختن
زندگی عمل می کند.( بیتس و پلاگ)
امیل دورکیم دین را همان شیوه بیان ارزشهای اخلاقی و باورهای دسته جمعی یک
اجتماع می داند.آلن بیرو می گوید : می توان دین را همچون گرایش شدید انسانها
به سوی وجود والای خداوند ،یا نیروهای برتر و یا احساس ساده وابستگی به آنها ،
به منظور تبیین علل وجودی خویشتن در جهان و بازیابی معنایی برای هستی دانست .
در نتیجه دین اعتقادات نسبت به این واقعیتها و شکلهایی که به خود می گیرند ، مناسک
و رفتارهای گوناگون مذهبی را مشخص می نماید.
سخن آخر در این مقال بررسی و مطالعه باورها و مناسک دینی ضمن اینکه بررسی
بخش مهمی از فرهنگ یک جامعه است ، بلکه بیانگر رفتارهای اجتماعی و بازتابی از
نظامهای اجتماعی جوامع مختلف و مفاهیم و تصورات کلی دینی اقوام نیز می باشد.


زدانا بپرسید پس دادگر